"Demiryolları komünist işidir." | Teknik Meselesi 5. Bölüm
“Demiryolu komünist işidir.”
Turgut Özal’ın İstanbul–Ankara otoyolu inşaatını ziyareti esnasında, gazetecilerden biri aynı güzergâha demiryolları için de benzer yatırımların yapılıp yapılmayacağını sorar. Bu soru üzerine başlayan tartışmanın devamında şu cevabı verir:
— “Demiryolları komünist işidir. Sizler de öylesiniz.”
Demiryolu fikrine dair ikinci bir olay ise Sultan Abdülaziz’den anlatılır. Söylentiye göre, demiryolunun tasarlanan güzergâhı bugünkü Sirkeci Garı’nın bulunduğu yer olan Topkapı Sarayı arazisinden geçmektedir ve bu durum tartışmalara sebep olmuştur. Konu padişaha kadar gidince kendisi şöyle bir cevap verir:
— “Demiryolu geçsin de isterse sırtımdan geçsin.”
Burada söz konusu olan basitçe teknolojiye karşı mutlak bir teslimiyet ya da kaba bir teknoloji karşıtlığı mıdır? Eğer öyleyse, bu iki zıt tavırdan hangisi haklıdır? Konuyu siyasetin sonu gelmez çekişmelerine kaptırmadan, teknik bir perspektiften nasıl yorumlayabiliriz?
Teknik Meselesi’nin bu bölümünde, demiryollarının iktisadi, askerî ve siyasî sonuçları üzerinden tekniğin toplumla ilişkisini tartışıyorum.
İyi seyirler.